Steeds meer en meer
GFSI-audits, duurzaamheidsaudits, ethische audits… en vergeet de klantaudits niet. Het regent audits de afgelopen jaren. En het “mooiste” is: het einde is nog lang niet in zicht.
Ik hoor steeds vaker dezelfde opmerking van kwaliteitsprofessionals: “Ik ben minder met kwaliteit bezig en vooral van audit naar audit aan het sprinten.” En als je alleen nog maar sprint, blijft er minder tijd over om afwijkingen (non-conformiteiten) écht goed op te lossen. Laat staan om te zorgen dat ze niet terugkomen.
Dus wat gebeurt er? We doen een snelle 5x why, plakken er een halfbakken correctieve maatregel op, en hop… chapter closed. Op naar de volgende audit. Kwaliteitsmanagement als estafetteloop, maar dan zonder finish.
En het “mooie” van dit verhaal: de auditor rent vrolijk mee.

De markt kampt namelijk al jaren met een chronisch tekort aan auditoren. Dat komt door een stapeling van factoren:
Te weinig ervaren kwaliteitsprofessionals
Er is al krapte in kwaliteit. En dus ook een kleinere vijver waar auditoren uit voortkomen.
Zware (en soms ontmoedigende) certificeringseisen
De examencriteria voor bepaalde standaarden zijn zo pittig dat veel mensen afhaken of er niet eens aan beginnen.
Auditcodes + diversificatie = lastige match
Veel audits hangen aan auditcodes (codes gekoppeld aan processen/sectoren). Bedrijven worden breder, processen diverser, en ineens heb je een heel specifieke standaard/codecombinatie nodig.
Auditoren moeten daarvoor aantoonbare branche-ervaring hebben. Prima in theorie, maar in de praktijk hebben niet genoeg auditoren die “vlieguren” om bepaalde codes te mogen doen.
Het gevolg is dat auditoren niet netjes verdeeld zijn over branches, en de vraag naar sommige typen auditoren door het dak schiet. Daarbovenop verwachten veel standaarden dat er ook afwijkingen (NC’s) worden geschreven. Tenslotte hangt het bestaansrecht van standaarden hangt óók samen met verandering, aanscherping en… wat er tijdens audits gevonden wordt. Prima dat je kritisch kijkt, maar het wringt als het een soort “quotumgevoel” krijgt.

En dan komt de tijdsdruk. Voor elke audit is strak vastgelegd hoeveel tijd een auditor eraan mag besteden. Combineer dat met standaarden die steeds complexer worden, en je hebt het recept voor gedoe. Kort gezegd:
Je hebt weinig tijd voor de audit.
Je “moet” NC’s kunnen onderbouwen.
Je wil er niet te lang over doen, want de volgende audit staat al voor de deur.
En precies daarom zie je zelden afwijkingen op de taaie, maar vaak doorslaggevende onderwerpen: food safety culture (de praktijkcultuur rondom voedselveiligheid), communicatie en opvolging van acties. Dat zijn namelijk zelden één dingetje. Het is meestal een cocktail van gedrag, keuzes, prioriteiten en management.
En laten we eerlijk zijn: daar is in een gejaagde audit nauwelijks ruimte voor. Met als resultaat dat de middenmoot vaak nét iets te makkelijk wegkomt.
Ik ben dit in de praktijk al vaak tegengekomen: bedrijven waarvan ik me oprecht verbaas dat ze een Higher Level of A-status halen, terwijl het kwaliteitssysteem met ducttape aan elkaar hangt. Dat helpt niemand.
De auditor moet concessies doen.
De kwaliteitsprofessional krijgt vervolgens vanuit directie te horen: “Waarom zeur je zo? We hebben toch weer een topscore?”
Eerlijk is eerlijk: ik ben vóór regulering. Maar laten we het alsjeblieft niet ingewikkelder maken dan nodig. Ik snap dat certificeringen ook een boterham moeten verdienen en dat regels soms opschuiven. Prima. Maar zorg dan óf dat de totale belasting voor auditoren gelijk blijft, óf geef ze meer tijd (zeker voor goede nazorg).
Wat ik nu zie in de industrie is uitholling van kwaliteitsbeleid. En dat werkt uiteindelijk averechts als je écht kwaliteitsbewustzijn wilt vergroten.
Dus: help de auditoren, zodat zij kwaliteitsafdelingen kunnen helpen om systemen neer te zetten die écht werken. Systemen die organisaties beter maken, in plaats van alleen audit-proof.
Herken jij dit in de branche, of zie ik spoken in de auditwolken? Laat het weten in de comments.

Slimme QA-inzichten in je Inbox
Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en ontvang als eerste updates over nieuwe tools, AI-automatiseringen en pragmatische kwaliteitsstrategieën. Plus, je krijgt direct toegang tot exclusieve tips om jouw systeem simpel en sexy te houden.